Zug

Zug

〈m.; Zug(e)s, Züge〉

1 trein ⇒ (vrachtwagen)combinatie, (ge)span

2 stoet, optocht, colonne ⇒ (veld)tocht, trek 〈dieren〉

3 groep ⇒ vlucht 〈vogels〉; school 〈vissen〉

4 trek, tocht

5 trek, haal 〈roken〉teug, slok 〈drinken〉

6 trek, ruk ⇒ zet 〈bordspel〉; slag 〈roeien, zwemmen〉; 〈natuurkunde, techniek ook〉 spanning

7 trek, lijn ⇒ 〈figuurlijk ook〉 gelaats-, karaktertrek

8 discipline, orde

9 dreef, gang

♦voorbeelden:

1    im falschen Zug sitzen • (a) in de verkeerde trein zitten; 〈 (b) informeel; figuurlijk〉zich vergissen

      der Zug ist abgefahren • (a) de trein is vertrokken; 〈 (b) informeel; figuurlijk〉er valt niets meer aan te doen

      die Feuerwehr rückt mit vier Zügen aus • de brandweer rukt met vier colonnes uit

2    der Zug der Trauernden • de stoet der treurenden

3    der humanistische und der naturwissenschaftliche Zug des Gymnasiums • de alfa- en de bèta-afdeling van het gymnasium

4    der Zug des Ofens ist zu eng • het tochtkanaal van de kachel is te nauw

      im Zug sitzen, stehen • op de tocht zitten, staan

5    das Glas auf einen, in, mit einem Zug leeren • het glas in één teug leegdrinken

      〈figuurlijk〉 das Leben in vollen Zügen genießen • van het leven met volle teugen genieten

      〈figuurlijk〉 in den letzten Zügen liegen • op sterven liggen

6    einen zu großen Zug ausüben • een te grote trek(kracht) uitoefenen

      〈sport en spel〉 einige Züge rudern, schwimmen • een paar slagen roeien, zwemmen

      am Zug sein • (a) aan zet zijn; 〈 (b) figuurlijk〉aan de beurt zijn

      〈informeel; figuurlijk〉 jemanden auf dem Zug haben • de pik op iemand hebben

      das Buch in einem Zug(e) durchlesen • het boek in één ruk, adem uitlezen

      Zug um Zug • (a) zet voor zet; 〈 (b) figuurlijk〉stap voor stap • (c) snel, vlug

      〈figuurlijk〉 zum Zuge kommen • (a) aan het woord komen; (b) aan bod komen

7    die Züge ihres Gesichts • haar gelaatstrekken

      der Zug der Zeit • de trend, geest van de tijd

      die Brücke im Zuge der Straße • de brug in het verlengde van de straat

      im Zuge der Umstrukturierung • in het kader van de herstructurering

      in groben, großen Zügen • in grote lijnen

      〈figuurlijk〉 einen Zug ins Maßlose haben • een neiging tot mateloosheid hebben

8    die Klasse gut im Zug haben • zijn klas goed in de hand hebben

9    〈informeel; figuurlijk〉 da ist kein Zug drin • d'r zit geen schot in

      〈figuurlijk〉 im besten Zuge, gut im Zug sein • goed op dreef, gang zijn

      〈figuurlijk〉 Zug in die Sache bringen • vaart achter de zaak zetten